ระบบเกรด ปวช. 2568: จาก 4.0 ถึง 0 และตัวอักษรพิเศษ

Series: ระเบียบ ปวช. 2568 ฉบับสมบูรณ์ | EP.8/12

ระบบเกรดเป็นภาษาสากลของการศึกษาที่บอกระดับความสำเร็จในการเรียนรู้ของผู้เรียน ระเบียบ ปวช. 2568 ได้กำหนดระบบการให้ระดับผลการเรียนไว้อย่างชัดเจน ทั้งในรูปแบบตัวเลขและตัวอักษร มาทำความเข้าใจกันอย่างละเอียด

หลักการประเมินผลการเรียน

ตามข้อ 57 สถานศึกษามีหน้าที่และรับผิดชอบในการประเมินผลการเรียนรายวิชาที่เรียนและฝึกปฏิบัติในสถานศึกษา และให้สถานศึกษาและสถานประกอบการมีหน้าที่และรับผิดชอบร่วมกันในการประเมินผลการเรียนรายวิชาที่เรียนและฝึกประสบการณ์สมรรถนะวิชาชีพหรือฝึกอาชีพในสถานประกอบการ

ข้อ 58 กำหนดให้ประเมินผลการเรียนเป็นรายวิชาตามระบบหน่วยกิต ต่อเนื่องตลอดภาคเรียน จากกิจกรรมการเรียนรู้ การฝึกปฏิบัติและงานที่มอบหมาย รวมทั้งการวัดผลสัมฤทธิ์ปลายภาคเรียน ซึ่งครอบคลุมผลลัพธ์การเรียนรู้รายวิชา จุดประสงค์รายวิชา สมรรถนะรายวิชา และเนื้อหาวิชา โดยใช้เครื่องมือและวิธีการหลากหลายตามความเหมาะสม

ระบบ 8 ระดับผลการเรียน

ข้อ 61 กำหนดให้ใช้ตัวเลขแสดงระดับผลการเรียนในแต่ละรายวิชา จากระบบ 5 ระดับคะแนน หรือเทียบเท่า แบ่งเป็น 8 ระดับผลการเรียน คิดเป็นร้อยละตามเกณฑ์ ดังนี้:

ร้อยละ ระดับผลการเรียน ตัวอักษร ความหมาย
80 ขึ้นไป 4.0 A Excellent (ดีเยี่ยม)
75-79 3.5 B+ Very Good (ดีมาก)
70-74 3.0 B Good (ดี)
65-69 2.5 C+ Fairly Good (ค่อนข้างดี)
60-64 2.0 C Fair (พอใช้)
55-59 1.5 D+ Fairly Poor (ค่อนข้างอ่อน)
50-54 1.0 D Poor (อ่อน)
ต่ำกว่า 50 0 F Fail (ตก)

ตัวอักษรพิเศษในระเบียนแสดงผลการเรียน

นอกจากระดับผลการเรียนเป็นตัวเลขแล้ว ข้อ 62 ยังกำหนดตัวอักษรพิเศษสำหรับกรณีที่ไม่สามารถแสดงระดับผลการเรียนเป็นตัวเลขได้ ดังนี้:

ตัวอักษร อักษรภาษาอังกฤษ ความหมาย
ข.ร. I.C. ขาดเรียน ไม่มีสิทธิ์เข้ารับการวัดผลสัมฤทธิ์ปลายภาคเรียน เนื่องจากมีเวลาเรียนต่ำกว่าร้อยละ 80
ข.ป. I.P. ขาดการปฏิบัติงาน หรือปฏิบัติงานไม่ครบ
ข.ส. I.L. ขาดการวัดผลสัมฤทธิ์ปลายภาคเรียน โดยสถานศึกษาพิจารณาแล้วเห็นว่าไม่มีเหตุผลสมควร
ถ.น. W.W. ถอนรายวิชาภายในกำหนด โดยสถานศึกษาพิจารณาแล้วเห็นว่ามีเหตุผลสมควร
ถ.ล. W.A. ถอนรายวิชาภายหลังกำหนด โดยสถานศึกษาพิจารณาแล้วเห็นว่าไม่มีเหตุผลสมควร
ท. C. ทุจริต ในการสอบหรืองานที่มอบหมายให้ทำ
ม.ส. N.C. ไม่สมบูรณ์ เนื่องจากไม่สามารถเข้ารับการวัดผลสัมฤทธิ์ปลายภาคเรียน
ม.ท. U.T. ไม่สามารถเข้ารับการวัดผลสัมฤทธิ์ปลายภาคเรียนทดแทนภายในเวลาที่สถานศึกษากำหนด
ผ. P. ผ่าน (ได้เข้าร่วมกิจกรรมตามกำหนด หรือผลการประเมินผ่าน)
ม.ผ. F. ไม่เข้าร่วมกิจกรรม หรือผลการประเมินไม่ผ่าน
ม.ก. N.Cr. การเรียนโดยไม่นับจำนวนหน่วยกิตมารวมเพื่อการสำเร็จการศึกษาตามหลักสูตรและผลการประเมินผ่าน

การจัดการกรณีทุจริต

ข้อ 64 กำหนดบทลงโทษสำหรับนักเรียนหรือผู้เข้าเรียนที่ทำการทุจริต หรือส่อเจตนาทุจริตในการสอบหรืองานที่มอบหมายให้ทำในรายวิชาใด ให้สถานศึกษาพิจารณาดำเนินการ ดังนี้:

  1. ให้ได้คะแนน 0 (ศูนย์) เฉพาะครั้งนั้น หรือ
  2. ให้มีค่าระดับผลการเรียนเป็น 0 (ศูนย์) โดยบันทึก “ท.” ลงในระเบียนแสดงผลการเรียนช่อง “ผลการเรียน” ในรายวิชานั้น หรือ
  3. ดำเนินการตาม (2) และตัดคะแนนความประพฤติตามระเบียบว่าด้วยการตัดคะแนนความประพฤติที่สถานศึกษากำหนดตามความร้ายแรง แล้วแต่กรณี

การคำนวณค่าระดับคะแนนเฉลี่ย

ข้อ 65 กำหนดวิธีการคำนวณค่าระดับคะแนนเฉลี่ย ดังนี้:

(1) ให้นำผลคูณระหว่างจำนวนหน่วยกิตของแต่ละรายวิชากับระดับผลการเรียน หารด้วยผลบวกของจำนวนหน่วยกิตของแต่ละรายวิชา คิดทศนิยมสองตำแหน่งไม่ปัดเศษ

(2) ให้คำนวณค่าระดับคะแนนเฉลี่ย จากรายวิชาที่ได้ระดับผลการเรียนตามข้อ 61 และข้อ 63 สำหรับรายวิชาที่นักเรียนหรือผู้เข้าเรียนเรียนซ้ำ เรียนแทน ให้ใช้ระดับผลการเรียนและนับจำนวนหน่วยกิตตามข้อ 66

(3) ค่าระดับคะแนนเฉลี่ยมี 2 ประเภท:

  • ค่าระดับคะแนนเฉลี่ยประจำภาคเรียน – คำนวณจากรายวิชาที่ได้ระดับผลการเรียนเฉพาะในภาคเรียนหนึ่ง ๆ
  • ค่าระดับคะแนนเฉลี่ยสะสม – คำนวณจากรายวิชาที่เรียนมาทั้งหมดและได้ระดับผลการเรียนตั้งแต่สองภาคเรียนขึ้นไป

การเรียนซ้ำเพื่อปรับระดับคะแนน

ข้อ 66 เปิดโอกาสให้นักเรียนและผู้เข้าเรียนที่ประสงค์จะเรียนซ้ำรายวิชาที่ได้ระดับผลการเรียนต่ำกว่า 2.0 หรือเลือกเรียนรายวิชาอื่นแทนในกรณีเป็นรายวิชาเลือกตามเงื่อนไขของหลักสูตร เพื่อประเมินปรับค่าระดับคะแนนเฉลี่ยสะสมให้สูงขึ้น โดยให้สถานศึกษาหรือสถานประกอบการดำเนินการให้เรียนซ้ำหรือเรียนแทนภายในเวลาก่อนสำเร็จการศึกษา

ในบทความถัดไป EP.9 เราจะพาไปเจาะลึก “การตัดสินผลการเรียนและการสำเร็จการศึกษา” ซึ่งเป็นเป้าหมายสูงสุดของการเรียน ปวช.

อ้างอิง: ระเบียบกระทรวงศึกษาธิการ ว่าด้วยการจัดการศึกษาและการประเมินผลการเรียนตามหลักสูตรประกาศนียบัตรวิชาชีพ พ.ศ. 2568 ข้อ 57-66