ระเบียบ ปวช. 2568 ฉบับใหม่: อะไรเปลี่ยน? อะไรใหม่?

บทนำ: ทำไมต้องมีระเบียบฉบับใหม่?

เมื่อวันที่ 18 พฤศจิกายน 2568 ราชกิจจานุเบกษาได้เผยแพร่ “ระเบียบกระทรวงศึกษาธิการ ว่าด้วยการจัดการศึกษาและการประเมินผลการเรียนตามหลักสูตรประกาศนียบัตรวิชาชีพ พ.ศ. 2568” ซึ่งถือเป็นการปรับปรุงครั้งสำคัญจากระเบียบฉบับเดิม พ.ศ. 2562 โดยมีผลบังคับใช้ตั้งแต่วันถัดจากวันประกาศในราชกิจจานุเบกษาเป็นต้นไป

ระเบียบฉบับนี้ออกโดยอาศัยอำนาจตามความในมาตรา 8 แห่งพระราชบัญญัติระเบียบบริหารราชการกระทรวงศึกษาธิการ พ.ศ. 2546 ประกอบกับมติของคณะกรรมการการอาชีวศึกษาในการประชุมครั้งที่ 3/2568 เมื่อวันที่ 30 มิถุนายน 2568

ขอบเขตการบังคับใช้

ระเบียบฉบับนี้ใช้บังคับแก่สถานศึกษาที่จัดการศึกษาตามหลักสูตรประกาศนียบัตรวิชาชีพ ทั้งการศึกษาในระบบ การศึกษานอกระบบ และการศึกษาระบบทวิภาคี ที่พัฒนาตามประกาศคณะกรรมการการอาชีวศึกษา เรื่อง เกณฑ์มาตรฐานคุณวุฒิอาชีวศึกษาระดับประกาศนียบัตรวิชาชีพ

โครงสร้างของระเบียบ

ระเบียบฉบับนี้แบ่งออกเป็น 4 หมวด สำคัญ ได้แก่:

• หมวด 1 ผู้สมัครเข้าเรียนและสภาพนักเรียน – ครอบคลุมตั้งแต่การรับสมัคร คุณสมบัติ สถานภาพนักเรียน การพ้นสภาพ การพักการเรียน การย้ายสถานศึกษา และการลาออก
• หมวด 2 การจัดการเรียน – เรื่องการเปิดเรียน การจัดแผนการเรียน การลงทะเบียนรายวิชา การเปลี่ยน เพิ่ม ถอนรายวิชา การนับเวลาเรียน และการขออนุญาตเลื่อนสอบ
• หมวด 3 การประเมินผลการเรียน – หลักการประเมิน วิธีการประเมิน การตัดสินผลการเรียน และการเทียบโอนผลการเรียนรู้
• หมวด 4 เอกสารการศึกษา – ระเบียนแสดงผลการเรียน ประกาศนียบัตร และวุฒิบัตร

จุดเปลี่ยนสำคัญจากระเบียบเดิม

1. นิยามศัพท์ที่ชัดเจนขึ้น

ระเบียบใหม่ได้เพิ่มนิยามศัพท์ที่ครอบคลุมมากขึ้น เช่น “ผู้เชี่ยวชาญในอาชีพ” “ผู้ควบคุมการฝึก” “ครูฝึกในสถานประกอบการ” “ครูนิเทศก์” รวมถึงแยกความหมายระหว่าง “การโอนผลการเรียน” กับ “การเทียบโอนผลการเรียน” อย่างชัดเจน

2. ระบบการศึกษา 3 รูปแบบ

ระเบียบใหม่กำหนดรูปแบบการจัดการศึกษาไว้ชัดเจน 3 รูปแบบ ได้แก่ การศึกษาในระบบ (เน้นการศึกษาในสถานศึกษาเป็นหลัก) การศึกษานอกระบบ (มีความยืดหยุ่นในจุดมุ่งหมาย รูปแบบ วิธีการ ระยะเวลา) และ การศึกษาระบบทวิภาคี (เกิดจากข้อตกลงระหว่างสถานศึกษากับสถานประกอบการ)

3. การเทียบโอนผลการเรียนรู้ที่หลากหลาย

ระเบียบใหม่เปิดช่องทางการเทียบโอนที่กว้างขึ้น ทั้งการโอนผลการเรียน การเทียบโอนผลการเรียน การเทียบโอนความรู้และประสบการณ์ การเทียบโอนประสบการณ์ของบุคคล และการเทียบโอนสมรรถนะตามมาตรฐานอาชีพ ครอบคลุมถึงกรอบคุณวุฒิแห่งชาติและกรอบคุณวุฒิอ้างอิงอาเซียน

4. ระบบการวัดผลที่ยืดหยุ่น

การประเมินผลการเรียนเป็นรายวิชาตามระบบหน่วยกิต ใช้ระดับคะแนน 8 ระดับ (ตั้งแต่ 4.0 ถึง 0) พร้อมตัวอักษรพิเศษสำหรับกรณีต่าง ๆ เช่น ข.ร. (ขาดเรียน) ข.ป. (ขาดการปฏิบัติงาน) ม.ส. (ไม่สมบูรณ์) รวมถึงฉบับภาษาอังกฤษที่ชัดเจน

5. บทเฉพาะกาล

สถานศึกษาใดที่มีนักเรียนอยู่ระหว่างการศึกษาตามหลักสูตรเดิม (พ.ศ. 2562) ให้ถือปฏิบัติตามระเบียบเดิมจนกว่านักเรียนจะสำเร็จการศึกษา ส่วนสถานศึกษาที่จัดการศึกษาตามหลักสูตรใหม่ (พุทธศักราช 2567 เป็นต้นไป) ให้ใช้ระเบียบฉบับใหม่นี้ทันที

ใครควรอ่านระเบียบนี้?

• ครูและบุคลากรทางการศึกษา – โดยเฉพาะงานทะเบียน วิชาการ และวัดผลประเมินผล
• ผู้บริหารสถานศึกษา – เพื่อวางนโยบายและกำกับดูแลให้เป็นไปตามระเบียบ
• นักเรียนและผู้ปกครอง – เพื่อเข้าใจสิทธิและหน้าที่ตามระเบียบ
• สถานประกอบการ – ที่ร่วมจัดการศึกษาระบบทวิภาคี

บทความถัดไปใน Series นี้

Series “ระเบียบ ปวช. 2568” นี้จะเจาะลึกทั้ง 12 ตอน ครอบคลุมทุกหมวดของระเบียบ ตั้งแต่เรื่องนิยามศัพท์ การรับนักเรียน สถานภาพนักเรียน การจัดแผนการเรียน การลงทะเบียน ระบบเกรด การตัดสินผลการเรียน ไปจนถึงเอกสารการศึกษา ติดตามได้ที่ kruarm.net

อ้างอิง: ระเบียบกระทรวงศึกษาธิการ ว่าด้วยการจัดการศึกษาและการประเมินผลการเรียนตามหลักสูตรประกาศนียบัตรวิชาชีพ พ.ศ. 2568 ราชกิจจานุเบกษา เล่ม 142 ตอนพิเศษ 363 ง หน้า 1-28 ลงวันที่ 18 พฤศจิกายน 2568