สถานภาพนักเรียน ปวช.: ตั้งแต่วันแรกจนวันสุดท้าย
สถานภาพนักเรียน ปวช. คืออะไร?
สถานภาพนักเรียนในระบบอาชีวศึกษาเริ่มต้นตั้งแต่วันที่ขึ้นทะเบียนเป็นนักเรียนหรือผู้เข้าเรียน และสิ้นสุดลงเมื่อสำเร็จการศึกษา ลาออก หรือถูกพ้นสภาพ ระเบียบ พ.ศ. 2568 กำหนดรายละเอียดไว้ครอบคลุมทุกกรณีในข้อ 17-29
การพ้นสภาพ (ข้อ 17)
การพ้นสภาพผู้เข้าเรียน เป็นไปตามกรณีใดกรณีหนึ่ง ต่อไปนี้:
- (1) เมื่อลงทะเบียนเรียนครบ 5 ภาคเรียน และไม่นำหลักฐานการสำเร็จการศึกษาในระดับไม่ต่ำกว่ามัธยมศึกษาชั้นปีที่ 3 หรือเทียบเท่ามาแสดงเพื่อขอขึ้นทะเบียนเป็นนักเรียน
- (2) เปลี่ยนสถานภาพจากผู้เข้าเรียนเป็นนักเรียน
- (3) ลาออก
- (4) ถึงแก่กรรม
- (5) สถานศึกษาสั่งให้พ้นสภาพผู้เข้าเรียน ในกรณีใดกรณีหนึ่ง
กรณีที่สถานศึกษาสั่งให้พ้นสภาพ
- ก. ขาดเรียน ขาดการฝึกประสบการณ์สมรรถนะวิชาชีพ ขาดการฝึกอาชีพ หรือขาดการติดต่อกับสถานศึกษาหรือสถานประกอบการเกินกว่า 15 วันติดต่อกัน ซึ่งสถานศึกษาหรือสถานประกอบการพิจารณาแล้วเห็นว่าไม่มีเหตุผลอันสมควร
- ข. ไม่ยื่นคำร้องขอกลับเข้าเรียนภายใน 15 วัน นับแต่วันถัดจากวันครบกำหนดลาพักการเรียนหรือการฝึกอาชีพตามข้อ 25
- ค. ไม่มาติดต่อเพื่อรักษาสภาพตามข้อ 45
- ง. ได้รับโทษจำคุก โดยคำพิพากษาถึงที่สุดให้จำคุก
- จ. ขาดคุณสมบัติของผู้สมัครเข้าเรียนตามข้อ 10
- ฉ. พ้นสภาพตามข้อ 75 หรือตามข้อ 76
การพ้นสภาพนักเรียน (ข้อ 18)
การพ้นสภาพนักเรียนมีลักษณะคล้ายกับการพ้นสภาพผู้เข้าเรียน แต่กรณีพ้นสภาพจะเป็นไปตามกรณีดังนี้:
- (1) สำเร็จการศึกษาตามหลักสูตร
- (2) ลาออก
- (3) ถึงแก่กรรม
- (4) สถานศึกษาสั่งให้พ้นสภาพนักเรียน ในกรณีเดียวกันกับข้อ 17 (5)
การคืนสภาพ (ข้อ 19)
ผู้ที่พ้นสภาพตามข้อ 17 (5) ก. ข. และ ค. หรือผู้ที่พ้นสภาพนักเรียนตามข้อ 18 (3) (5) ก. ข. และ ค. ถ้าประสงค์จะขอคืนสภาพ จะต้องยื่นคำร้องขอต่อสถานศึกษาภายใน 5 ปี นับแต่วันถัดจากวันพ้นสภาพ เมื่อสถานศึกษาพิจารณาเห็นสมควรก็ให้รับเข้าเรียนได้
ข้อยกเว้น: เว้นแต่กรณีที่มีเหตุผลความจำเป็นโดยอยู่ในดุลพินิจของหัวหน้าสถานศึกษา
การขอคืนสภาพ: ขั้นตอนปฏิบัติ (ข้อ 20)
การขอคืนสภาพตามข้อ 19 ให้ปฏิบัติ ดังนี้:
- (1) ต้องเข้าเรียนในสัปดาห์แรกของภาคเรียนปกติ เว้นแต่กลับเข้าเรียนในภาคเรียนเดียวกัน
- (2) ให้นำรายวิชาและจำนวนหน่วยกิตที่ได้ลงทะเบียนรายวิชาไว้ มานับรวมเพื่อพิจารณาตัดสิน
การพักการเรียน (ข้อ 21-24)
เหตุผลที่อนุญาตให้พักการเรียน
สถานศึกษาและสถานประกอบการอาจพิจารณาอนุญาตให้นักเรียนหรือผู้เข้าเรียนลาพักการเรียนหรือฝึกประสบการณ์สมรรถนะวิชาชีพ หรือการฝึกอาชีพได้ตามที่เห็นสมควร เมื่อมีเหตุจำเป็นเป็นกรณีใดกรณีหนึ่ง ต่อไปนี้:
- (1) ได้รับทุนการศึกษาให้ไปศึกษา หรือดูงาน หรือเป็นตัวแทนของสถานศึกษา หรือสถานประกอบการในการเข้าร่วมประชุม หรือกรณีอื่น ๆ อันควรแก่การส่งเสริม
- (2) เจ็บป่วยต้องพักรักษาตัวเป็นเวลานาน โดยมีคำรับรองของแพทย์ปริญญา
- (3) กรณีลาพักเพื่อรับราชการทหารกองประจำการ ให้ลาพักได้จนกว่าจะได้รับการปลด
- (4) เหตุจำเป็นอื่นตามที่สถานศึกษาและสถานประกอบการพิจารณาเห็นสมควร
ระยะเวลาพักการเรียน
ในกรณีที่ลาพักการเรียนหรือการฝึกอาชีพตั้งแต่ต้นปีเป็นระยะเวลานานเกินกว่า 1 ปี สถานศึกษาและสถานประกอบการพิจารณารับนักเรียนหรือผู้เข้าเรียนอื่นเข้าเรียนหรือฝึกอาชีพแทนที่ได้ตามที่เห็นสมควร
ค่าธรรมเนียม
นักเรียนหรือผู้เข้าเรียนที่ลาพักการเรียนหรือการฝึกอาชีพ เมื่อครบกำหนดเวลาที่ลาพักการเรียนหรือการฝึกอาชีพแล้ว ให้ยื่นคำร้องขอกลับเข้าเรียนในภาคเรียนปกติ พร้อมมอบหลักฐานการอนุญาตให้ลาพักการเรียนหรือการฝึกอาชีพต่อสถานศึกษาภายใน 15 วัน นับแต่วันถัดจากวันครบกำหนด
การย้ายสถานศึกษา (ข้อ 25-27)
นักเรียนหรือผู้เข้าเรียนที่ประสงค์จะขอย้ายสถานศึกษาให้ยื่นคำร้องต่อสถานศึกษา โดยให้ผู้ปกครองเป็นผู้รับรอง เว้นแต่ผู้ที่บรรลุนิติภาวะ และให้หัวหน้าสถานศึกษาเป็นผู้อนุมัติการขอย้าย
สถานศึกษาจะจัดทำหนังสือส่งตัว พร้อมมอบหลักฐานการศึกษาของผู้ขอย้ายไปยังสถานศึกษาที่ขอย้ายเข้า และสถานศึกษาที่รับย้ายจะดำเนินการขึ้นทะเบียนเป็นนักเรียนหรือผู้เข้าเรียนตามระเบียบ
การลาออก (ข้อ 28-29)
นักเรียนหรือผู้เข้าเรียนที่ประสงค์จะลาออก ต้องให้ผู้ปกครองเป็นผู้รับรองการลาออก เว้นแต่ผู้ที่บรรลุนิติภาวะ
สิทธิ์กลับเข้าเรียน: นักเรียนหรือผู้เข้าเรียนที่ลาออกแล้วได้รับอนุญาตให้กลับเข้าเรียนในภาคเรียนเดียวกัน ให้ถือว่าผู้นั้นมีสถานภาพเดิมที่เป็นมาตั้งแต่ต้นภาคเรียนนั้นทุกประการ
สรุป: ข้อควรจำสำหรับครู
สิ่งที่ครูและงานทะเบียนต้องจำไว้เสมอคือ กำหนดเวลาสำคัญต่าง ๆ เช่น 15 วันสำหรับการขาดเรียนติดต่อกัน, 15 วันสำหรับการยื่นคำร้องกลับเข้าเรียน, 5 ปีสำหรับการขอคืนสภาพ ซึ่งเป็นตัวเลขที่ปรากฏซ้ำในระเบียบและมีผลต่อสถานภาพของนักเรียนโดยตรง
อ้างอิง: ระเบียบกระทรวงศึกษาธิการฯ พ.ศ. 2568 ข้อ 17-29
